Spelen met 'rommel'. Kauwenberg zet in op avontuurlijk spelen in de natuur

Centrum Kauwenberg vzw en t'Hofke bundelen hun krachten en organiseren een avontuurlijke speeltuin voor kinderen in armoede. In de stadstuin van de Stuivenbergsite spelen en experimenteren ze met 'georganiseerde rommel'. Met takken, laddertjes, water, paletten, autobanden, houtblokken, touw en meer bouwen zij aan een wondere wereld. 

Stad Antwerpen zet experimenteel jeugdwerk in de kijker. Steeds meer avontuurlijke speelruimtes duiken op in het hartje van onze stad. Toch vind je dit nog niet voor kinderen in kwetsbare gezinnen. "Het is net voor jongeren die opgroeien in armoede belangrijk om uitgedaagd te worden en buiten te spelen”, zegt Hannelore Gevaerts, jeugdwerker en coördinator van Kauwenberg. “We willen een toegankelijke speelplek creëren waar kinderen zichzelf kunnen 'zijn'.”

Voor wie en wanneer?

Elke woensdagnamiddag trekken de jeugdwerkers van Centrum Kauwenberg met een groep kinderen tussen de 6 en 10 jaar naar de site. "We begeleiden de kinderen en geven ze de ruimte om zich te ontwikkelen", vertelt Hannelore.

Daarnaast zijn ook jongeren tussen 10 en 15 jaar welkom. Om de experimenteerruimte van de jonge kinderen niet te belemmeren, werken de tieners minstens één keer per maand achter de schermen mee. Samen met een jeugdwerker bedenken zij een project rond de speeltuin. Dat kan gaan van mee rommel maken en verzamelen voor de kinderen, tot het documenteren van het groei- en spelproces met audio en beeld. Op die manier ontwikkelen ze hun talenten en blijven ze betrokken met de rommelspeeltuin. "Wij reiken hun de handvaten aan en zij maken al de beslissingen", voegt Hannelore toe.

Naast woensdagnamiddag is de rommelspeeltuin ook elke zondagvoormiddag open. Ouders kunnen dan meekomen naar de Stuivenbergsite en een thee of koffie drinken met andere ouders terwijl de kinderen spelen. "Dit versterkt verbinding tussen mensen en creëert een vertrouwd netwerk", zegt Hannelore.

Ten slotte openen ze de rommelspeeltuin ook op dinsdagavond voor de naschoolse opvang van de Vlinder. Dit willen ze binnenkort uitbreiden naar andere scholen in de buurt om ook nieuwe kinderen te bereiken.

Waarom is experimenteel jeugdwerk zo belangrijk?

Hannelore die zelf al meer dan 6 jaar werkt bij jeugdcentrum Kauwenberg, merkt 3 tendensen op die haar aanzette om het experimenteel project op poten te zetten.

Fantasierijk spelen

Hannelore legt uit dat kinderen die opgroeien in armoede moeite hebben met fantasierijk spelen: "Het is voor hen moeilijker om met blokken of abstract speelgoed verhalen te bedenken. Vaak grijpen zij naar iets herkenbaars waar minder inbeeldingsvermogen voor nodig is. Dat zijn meestal objecten die af zijn, zoals een tablet, een barbiepop of een film. Het is de bedoeling dat ze in onze rommelspeeltuin hun grenzen verleggen en op ontdekking gaan."

Ruimte bieden

1 op de 4 kinderen groeit in Antwerpen op in armoede. Velen hebben vaak geen ruimte om te spelen door kleine huisvesting, mentale stress of gebrek aan natuur. Hannelore vertelt dat veel kinderen op straat spelen, zich vaak vervelen of hun tijd online doorbrengen.

"Soms hebben ouders te weinig tijd of te veel stress om hun kinderen te stimuleren om te spelen. De rommelspeeltuin is een plaats waar kwetsbare jongeren terecht kunnen en de ruimte krijgen om positief te leren en zich te ontwikkelen", verklaart Hannelore.

Vuile kleren dragen mag

Een derde tendens volgens Hannelore is de drang van veel ouders om niet uit de boot te vallen. Veel ouders in armoede doen hun uiterste best om een perfecte ouder te zijn. "We zien dat kinderen daardoor niet spelen met rommel of liefst niet vuil worden. 'Want wat zullen anderen wel niet denken.' Wij proberen hen te laten zien dat het juist goed is voor de ontwikkeling van een kind om fouten te maken en eens in de modder te springen”, legt ze uit.


Meer kinderen bereiken

De grootste uitdaging voor Hannelore is om genoeg jongeren te bereiken. In Kauwenberg is het minder druk dan normaal, vertelt ze. Dat ligt waarschijnlijk aan sociale media. "Jongeren voelen zich vaak comfortabeler thuis scrollend op een gsm", zegt ze.

Daarnaast zijn jongeren niet altijd op de hoogte van de activiteiten. "Als kinderen het project niet begrijpen, doen ze vaak niet mee. Het is aan ons om aan hen te vragen waarom ze niet komen. Onze voornaamste missie is om helder uit te leggen wat onze bedoeling is met de avonturenspeeltuin", stelt Hannelore.

Kauwenberg zet daarom sterk in op de betrekking van de ouders. "Het zijn de ouders die hun kinderen overtuigen en motiveren. Daarbij hopen we dat onze visie bij hen thuis verder kan leven”, vertelt Hannelore.

Vakantieproject

Om de natuurbeleving van kinderen te versterken en verveling tegen te gaan, organiseert Kauwenberg ook tripjes in de vakantieperiodes. "We trekken dit experimenteel spelen verder, maar dan voor gezinnen. Met begeleiders trekken we samen de natuur in en organiseren we uitjes naar de zee, het bos of parken”, deelt Hannelore mee. “We zullen vooral de mensen zelf laten beslissen wat zij graag willen doen. De nadruk ligt nog steeds op spelen en experimenteren.”

Experimenteel jeugdwerk verovert terrein. In Scandinavië, Engeland en Nederland duiken steeds meer rommelspeeltuinen op. Centrum Kauwenberg is dus zeker niet de enige die het belang inziet van fantasierijk spelen.

Ben je benieuwd naar meer informatie? Neem eens een kijkje in de rommelspeeltuin in de Stuivenbergwijk of contacteer Centrum Kauwenberg vzw.


Meer over Jeugd

29 september 2026

Jeugd

Werken met het competentiekader: ‘zet in op de talenten van je opvangbegeleiders’

Hoe zorg je ervoor dat opvangbegeleiders blijven groeien in hun job? In de opvang van basisschool De Brug gaan opvangcoördinator Sanne en opvangbegeleider Meriam samen aan de slag met het competentiekader van Kind aan Zet. De 9 kerncompetenties helpen hen om te kijken naar wat al goed loopt, waar nog groeikansen liggen en hoe ze daar samen mee aan de slag kunnen.

20 augustus 2026

Persoonlijke verhalen

"Kavka is altijd een familie geweest voor mij"

Indra werkt in een inloophuis voor thuis- en dakloze jongeren. Ze vertelt hoe een warme werkomgeving haar helpt om haar job goed te doen.

20 augustus 2026

Persoonlijke verhalen

"Ik ben mijn ouders heel dankbaar dat ze mij als zesjarig meisje naar de scouts hebben gestuurd"

Dorien is een scoutsmeisje in hart en nieren. Ze vindt het van groot belang dat alle Antwerpse kinderen kunnen genieten van een vrijetijdsaanbod.